3. Komt de organisatie in beweging?

Je kijkt in de derde spiegel van de Caleidoscoop. Daarin zie je hoe overheidsorganisaties en organisaties van andere grote instituties mee moeten veranderen met de nieuwe samenleving. Hoogdravende concepten als co-creatie, faciliterende overheid en doe-democratie zijn snel opgeschreven maar hoe dringt dat door in het handelen? Het belangrijke principe is ‘ga naar buiten’. Op straat, in de wijken en in gesprekken met de bewoners ontdek en ontwikkel je de nieuwe praktijk. Dat helpt in ieder geval om eens een andere dialoog te voeren dan zoals dat op treurige inspraakavonden gebruikelijk is.

Deze werkwijze zou uiteraard ook consequenties moeten hebben voor de organisatie van de overheid. Een netwerk- of frontlijnorganisatie past beter bij een overheid die zich op de samenleving richt dan een sterk hiërarchische structuur met veel managementlagen.

Vergeet vooral niet dat de verandering ook gewoon in hele kleine dingen zit. De enthousiaste en volwassen bejegening van initiatiefrijke mensen en het bewaken van de menselijke maat in de verhoudingen tussen burgers en overheid doet al heel veel. Paternalisme en systeemlogica liggen altijd op de loer.

Onderstaande vragen en voorbeelden kunnen helpen om hierover een dialoog in, met en tussen organisaties te voeren en deze waar nodig de maat te nemen.

Spiegelvragen
Werkt de gemeente aan een organisatie waarin niet het ritme van de klassieke beleidscyclus leidend is, maar het ritme van de samenleving? Vindt er dialoog plaats over de werkprocessen van politiek en apparaat met initiatiefnemers?

Is de gemeentelijke organisatie (de politici, de bestuurders, de ambtenaren) zichtbaar en aanspreekbaar op straat, in buurten en in wijken en weet zij wat daar speelt (‘stadhuis op straat’, ‘frontlijnorganisatie’)?

Worden ambtenaren aan- en bijgestuurd op hun vermogen om maatschappelijke initiatieven (en burgers in het algemeen) respectvol, diensverlenend en volwassen te benaderen en zo te voorkomen dat initiatieven worden gefrustreerd, ingekapseld of geannexeerd?

Wordt er werk gemaakt van een continue dialoog over wederzijdse verwachtingen tussen overheid en actieve burgers en wordt de confrontatie daarbij niet geschuwd?

Inspirerende voorbeelden
De gemeente Molenwaard ziet af van de bouw van een nieuw stadhuis en hanteert de filosofie van ‘het stadhuis is bij de mensen thuis’

De deelgemeente Overschie verbood ambtenaren een maand lang om op het stadskantoor te komen. Dit om hen te prikkelen meer in de wijk aanwezig te zijn.

Gemeente Oude IJsselstreek spreekt niet langer over ambtenaren met een bepaalde functie, maar met een bepaalde rol. Lees hier wat het verschil is.

Gemeenten als Deventer en Arnhem gooien hun organisatie radicaal om en maken er wijkgerichte organisaties van.

De gemeente Amsterdam heeft een leergang voor ambtenaren ontwikkeld (‘de nieuwe Wibaut’) waarin ambtenaren vier weken meewerken aan een maatschappelijk initiatief. Dit helpt om zich beter in die initiatiefnemers te verplaatsen, een band op te bouwen en te experimenteren met nieuwe rollen.

Rob van Veelen, participatiemakelaar stadsdeel Oost (Amsterdam) in het artikel ‘Het toeval prikkelen, de wijk lezen en tijd maken voor het onverwachte. Zo bouw je een community.’ 

De andere spiegels van de Caleidoscoop
Spiegel  1: Wie maken de programma’s?
Spiegel 2: Zie je het overal terug?
Spiegel 4: Is er tastbare steun?
Spiegel 5: Is er ruimte voor verschil?

Heb je de Caleidoscoop gebruikt? Laat dan vooral weten wat er bij jullie is gebeurd! Op deze pagina kun je zien hoe je je ervaringen kunt delen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s